Αλεξανδρούπολη: 3ήμερο Ε΄ Πανελλήνιο Συνέδριο Προσκυνηματικών Περιηγήσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος

Με τη Μοναστηριακή κουζίνα στο επίκεντρο, καθώς και τα ιστορικά προσκυνήματα της Θράκης και τους τόπους όπου οι κάτοικοι “φυλάνε Θερμοπύλες”, ξεκίνησαν στην Αλεξανδρούπολη, χθες, Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026, οι εργασίες του Ε΄ Πανελληνίου Συνεδρίου Προσκυνηματικών Περιηγήσεων (30 Οκτωβρίου - 1 Νοεμβρίου 2026), με θέμα:  «Θράκη: Η προβολή και ανάδειξη των Μονών, Προσκυνημάτων και Προσκυνηματικών διαδρομών τής περιοχής — Η μοναστηριακή κουζίνα».

Το Συνέδριο, που φιλοδοξεί να αναδείξει τα ιστορικά προσκυνήματα - φάρους της Ορθοδοξίας, αλλά και ιστορικές περιοχές της Θράκη, διοργανώνεται με την ευθύνη του Συνοδικού Γραφείου Προσκυνηματικών Περιηγήσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος και της Ιεράς Μητροπόλεως Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Τουρισμού.

Αξιοσημείωτο είναι πως πρόκειται για το πρώτο συνέδριο που πραγματοποιεί η Εκκλησία της Ελλάδος μετά την καταγραφή των -από το Συνοδικό Γραφείο Προσκυνηματικών περιηγήσεων-  εκκλησιαστικών και μοναστηριακών προϊόντων, αλλά και μετά από την -για πρώτη φορά- ιστορική επίσκεψη (σ.σ. τον περασμένο Σεπτέμβριο) των εκπροσώπων των Ιερών Μητροπόλεων της Εκκλησίας της Ελλάδος στην Κωνσταντινούπολη και στην Προύσσα από τις 9 έως τις 12 Σεπτεμβρίου 2026. 

  Το Συνέδριο πραγματοποιείται με τις ευλογίες του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου και του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου, οι οποίοι δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στις Προσκυνηματικές περιηγήσεις, και τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Τουρισμού και με χορηγία από τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού και προσφορά μοναστηριακών προϊόντων από τις Αγιορείτικες Ιερές Μονές Βατοπαιδίου και Σιμωνόπετρας.

Την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, πρώτη ημέρα του Συνεδρίου, έγινε στο Ξενοδοχείο RAMADA PLAZA η υποδοχή των Συνέδρων - εκπροσώπων 65 Ιερών Μητροπόλεων της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Οι εργασίες του Συνεδρίου, που με τη φετινή θεματική φιλοδοξεί να αναδείξει τους Προσκυνηματικούς τόπους της Θράκης, ξεκίνησε στις 6:00 μ.μ. στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης, πλησίον του Ι. Μητροπολιτικού Ναού του Αγίου Νικολάου Αλεξανδρουπόλεως.

Στην εναρκτήρια συνεδρία διαβάστηκε από τον Γραμματέα του Συνοδικού Γραφείου Προσκυνηματικών Περιηγήσεων, Αρχιμανδρίτη π. Σπυρίδωνα Κατραμάδο, το Μήνυμα του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, στο οποίο τονίστηκε το γεγονός ότι «η Εκκλησία δεν αντιμετωπίζει τις προσκυνηματικές περιηγήσεις απλώς ως μία μορφή μετακίνησης ανθρώπων ή ως μία δραστηριότητα οικονομικού και αναπτυξιακού χαρακτήρα. Τις προσεγγίζει πρωτίστως ως δυνατότητα πνευματικής αναζήτησης, γνωριμίας με την Ορθόδοξη παράδοση, συνάντησης με την ιστορία της πίστεως και βιωματικής επαφής με τους ιερούς τόπους, τα σεβάσματα και τα μνημεία της Ορθοδοξίας. Οι Ιερές Μονές, οι ιστορικοί Ναοί, τα Προσκυνήματα, τα ι. λείψανα και οι τόποι μαρτυρίου των Αγίων αποτελούν ζωντανές μαρτυρίες της παρουσίας της Εκκλησίας μέσα στους αιώνες. Δεν είναι απλώς μνημεία του παρελθόντος, αλλά χώροι προσευχής, λατρείας, μετανοίας και πνευματικής αναγέννησης. Κάθε προσκυνητής που περνά το κατώφλι ενός Ναού ή μιας Μονής δεν καλείται μόνο να θαυμάσει την αρχιτεκτονική και την τέχνη, αλλά να προσεγγίσει το βαθύτερο νόημα της ορθόδοξης πνευματικότητας», επισημαίνονται επιπλέον ότι η περιοχή της Θράκης αποτελεί «μια περιοχή με ξεχωριστή ιστορική, εκκλησιαστική και πολιτιστική φυσιογνωμία», δεδομενου ότι στο διάβα των αιώνων αποτέλεσε  «σταυροδρόμι λαών, πολιτισμών και παραδόσεων , διατηρώντας έως και σήμερα ανεξίτηλα τα ίχνη της Χριστιανικής παρουσίας και της Ορθόδοξης μαρτυρίας».

Ακολούθησε το Μήνυμα της Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, το οποίο και ανέγνωσε ο  εκπρόσωπος του στο Συνέδριο, Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Προύσσης κ. Ιωακείμ. Ο Παναγιώτατος στο μήνυμά του επέμεινε στο γεγονός ότι «τό προσκύνημα εἶναι κίνησις τῆς καρδίας πρός τόν Θεόν. Ἡ μετάβασις εἰς ἕναν ἱερόν τόπον δύναται νά καταστῇ ἀφετηρία ἐσωτερικῆς πορείας, εὐκαιρία προσευχῆς, μετανοίας καί ἀνανεώσεως τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ φρονήματος. Εἰς μίαν Ἱεράν Μονήν, ὁ προσκυνητής προσεγγίζει μίαν ζῶσαν κοινότητα πίστεως, μετέχει εἰς τόν λειτουργικόν της βίον καί διδάσκεται ἐκ τοῦ παραδείγματος τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι διακονοῦν μέ ἀφοσίωσιν τά ἱερά καί τά ὅσια. Διά τοῦτο, ἡ μέριμνα διά τήν προβολήν τῶν προσκυνημάτων τούτων ὀφείλει νά συμβαδίζῃ μέ τόν σεβασμόν πρός τήν ἱερότητα τοῦ χώρου, τό καθημερινόν πρόγραμμα καί τήν πνευματικήν ἀποστολήν ἑκάστης ἀδελφότητος. Σημαντική εἶναι ἡ συμπερίληψις εἰς τήν θεματολογίαν τοῦ Συνεδρίου τῆς μοναστηριακῆς μαγειρικῆς, ἡ ὁποία κατά τάς τελευταίας δεκαετίας ἔχει κεντρίσει τό ἐνδιαφέρον πολλῶν φορέων διεθνῶς, ὡς κατεδείχθη ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας ἀπηχήσεως τοῦ ἔργου τοῦ μακαριστοῦ π. Ἐπιφανίου τοῦ Ἁγιορείτου, ὁ ὁποῖος ἀνέδειξε τήν ποικιλίαν, τά ὀφέλη ἀλλά καί τάς σημαντικάς πνευματικάς ἐκφάνσεις της. Εἰς τήν μοναστικήν ζωήν, ἡ παρασκευή καί ἡ προσφορά τῆς τροφῆς ἐντάσσονται εἰς τόν καθημερινόν ρυθμόν τῆς προσευχῆς, τῆς ἐργασίας καί τῆς διακονίας. Ἡ κοινή τράπεζα καλλιεργεῖ καί ἐνισχύει τήν ὁμόνοιαν καί τήν ἀδελφοσύνην, ἡ νηστεία παιδαγωγεῖ εἰς τήν ἐγκράτειαν καί ἡ φιλοξενία καθιστᾷ τόν ξένον οἰκεῖον. Τό λιτόν κέρασμα καί τό μετά φροντίδος προσφερόμενον γεῦμα γίνονται ἔμπρακτος ἔκφρασις ἀγάπης, ἐνδιαφέροντος διά τόν πλησίον καί εὐχαριστίας πρός τόν Δοτῆρα παντός ἀγαθοῦ”.

Αμέσως μετά ακολούθησε ο χαιρετισμός της Υφυπουργού Τουρισμού κ. Άννας Καραμανλή, η οποία αναφέρθηκε στη πολυετή στενή συνεργασία της Εκκλησίας της Ελλάδος και της Πολιτείας στα θέματα των Προσκυνηματικών Περιηγήσεων (Θρησκευτικού Τουρισμού), την ιδιαίτερη σημασία που αποδίδει το Υπουργείο Τουρισμού στη συνεργασία του με την Εκκλησία της Ελλάδος, της Κρήτης, της Δωδεκανήσου, του Αγίου Όρους και της νήσου Πάτμου, υπογραμμίζοντας την ιδιαίτερη συμβολή στο σημείο αυτό τόσο του απελθόντος Προέδρου του Συνοδικού Γραφείου Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δωδώνης κ. Χρυστοστόμου, όσο και του Γραμματέα αυτού, Αρχιμανδρίτου π. Σπυρίδωνος Κατραμάδου.

Ακολούθησε ο χαιρετισμός του νυν Προέδρου του Συνοδικού Γραφείου, Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ιλίου, Αχαρνών & Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρου, ο οποίος αναφέρθηκε στις προσπάθειες του «αεικίνητου», όπως χαρακτηριστικά τον αποκάλεσε, προκατόχου του, Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δωδώνης κ. Χρυσοστόμου, ενώ έδωσε και το δικό του στίγμα ως προς την έννοια και το περιεχόμενο των Προσκυνηματικών Περιηγήσεων.

Στη συνέχεια χαιρετισμό απηύθυναν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτου Κορυτσάς κ. Αναστάσιος, εκπρόσωπος της Εκκλησίας της Αλβανίας, ο  Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ιεραπύτνης και Σητείας κ. Κύριλλος, ως εκπρόσωπος στο Συνέδριο της Εκκλησίας της Κρήτης, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Μηδείας κ. Καλλίνικος, ως εκπρόσωπος των Ι. Μητροπόλεων της Δωδεκανήσου, καθώς επίσης Αντιπεριφερειάρχης κ. Ευάγγελος Πουλιλιός και ο Γραμματέας του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αλεξανδρούπολης κ. Ιωάννης Μπόγδης.

Στη συνέχεια, έλαβαν χώρα η Α´ Συνεδρία, η οποία περιελάμβανε τις εισηγήσεις των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών της Θράκης. Η πρώτη από αυτές έγινε από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ. Δαμασκηνό, ο οποίος παρουσίασε στους συνέδρους τα Ιερά Προσκυνήματα και τις Προσκυνηματικές Διαδρομές της Ι. Μητροπόλεως Διδυμοτείχου, Ορεστιάδας και Σουφλίου.

Η δεύτερη εισήγηση ήταν εκείνη του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ξάνθης και Περιθεωρίου κ. Παντελεήμονος, ο οποίος παρουσιάσε τα Ι. Προσκυνήματα και τις Προσκυνηματικές Διαδρομές της Ι. Μητροπόλεως Ξάνθης και Περιθεωρίου.

Η τρίτη εισήγηση έγινε από τον φιλοξενούντα το Συνέδριο Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης κ. Άνθιμο, ο οποίος παρουσίασε στους συνέδρους τα Ι. Προσκυνήματα, τους Ι. Ναούς και τις Ι. Μονές της Μητρόπολής του, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στο Εκκλησιαστικό Μουσείο της Ι. Μητροπόλεως και τα κειμήλια που έφεραν οι σημερινοί κάτοικοι της Αλεξανδρούπολης από την Αίνο και άλλες περιοχές. 

Η τελευταία εισήγηση έγινε από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Παντελεήμονα, ο οποίος παρουσίασε τα Ι. Προσκυνήματα και τις Προσκυνηματικές διαδρομές της Ι. Μητροπόλεως Μαρωνείας και Κομοτηνής.