e-περιοδικό της Ενορίας Μπανάτου εν Ζακύνθω. Ιδιοκτήτης: Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτης Καποδίστριας (pakapodistrias@gmail.com), υπεύθυνος Γραφείου Τύπου Ι. Μητροπόλεως Ζακύνθου. Οι δημοσιογράφοι δύνανται να αντλούν στοιχεία, αφορώντα σε εκκλησιαστικά δρώμενα της Ζακύνθου, με αναφορά του συνδέσμου των αναδημοσιευόμενων. Η πνευματική ιδιοκτησία προστατεύεται από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

Τα νεότερα στα θεματικά ένθετα

Σάββατο 11 Αυγούστου 2007

Πρόγραμμα Τελετών και Ακολουθιών του Πανηγυριού της Παναγούλας Μπανάτου

Τοιχοκολλήθηκε το αγγελτήριο Πρόγραμμα του φετινού Πανηγυριού της Παναγούλας μας, το οποίο πληροφορεί επακριβώς για τις ιερές Τελετές και Ακολουθίες, οι οποίες θα γίνουν για την Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου στην Ενορία μας και θα κορυφωθούν με την επίσημη Λιτάνευση της εφέστιας Εικόνας Της ανά την κωμόπολή μας.
Μετά το τέλος των θρησκευτικών τελετών θ' ακολουθήσει λαϊκό γλέντι, με τραγούδια, χορούς και φαγοπότι στο πλάτωμα της Εκκλησίας, ενώ το χορευτικό σχήμα "Υακίνθη" του Νίκου Αρβανιτάκη θα πλαισιώσει το Πανηγύρι με παραδοσιακούς χορούς των Επτανήσων.

Παρασκευή 10 Αυγούστου 2007

Κατ' οίκον παρακλητικά ψάλματα προς την Παναγία

Καθ' όλο το Δεκαπενταύγουστο απευθύνουμε ως γνωστόν ξανά και ξανά ψάλματα και ύμνους παρακλητικούς προς τη Μεγάλη μας Μάνα.

Στο νησί μας τη Ζάκυνθο (και στην ενορία μας εννοείται, αυτήν του Μπανάτου) έχουμε την όμορφη πατροπαράδοτη συνήθεια, να επισκέπτεται κατ' αυτές τις ημέρες ο ιερέας σταδιακά όλα τα σπιτικά της ενοριακής του ευθύνης, όπου ψάλλεται μια πεντάλεπτη συνήθως περίληψη της Μικρής Παράκλησης προς την Παναγία, μνημονεύοντας υπέρ υγείας τα ονόματα των νοικοκυραίων του σπιτιού, αλλά και των κοντινών συγγενών, των αρρώστων, των ξενιτεμένων.

Είναι πράγματι συγκινητική η σκηνή -ιδιαίτερα των παλαιότερων στην ηλικία ενοριτών μας- να υποδέχεται η οικογένεια τον πνευματικό της πατέρα στην εστία της και, μπροστά στην εικόνα της Θεοτόκου με αναμμένο κερί, καντήλι και θυμίαμα, να συμψάλουν όλοι το "Υπεραγία Θεοτόκε, σώσον ημάς..." Αλλά εξίσου σημαντικό είναι για τον ιερέα, το ότι βλέπει από κοντά τους ενορίτες του, ρωτά και πληροφορείται για τα πάσης φύσεως προβλήματά τους, χαίρεται με τις χαρές, λυπάται με τα παθήματά τους, ακούει τις εξομολογήσεις τους.

π. Π. Κ.

Τετάρτη 8 Αυγούστου 2007

Απάνθισμα εικόνων της Θεοτόκου

Η Θεοτόκος έχει αγαπηθεί πολύ από την Τέχνη. Έχει παρασταθεί ποικιλότροπα, με κυριότερη έκφραση αυτήν της βυζαντινής εικονογραφικής ματιάς, δίχως να παραθεωρείται εκείνη της Αναγέννησης και της εν γένει Δυτικής τεχνοτροπίας.
Το σεμνότατο πρόσωπό Της, η αθόρυβη-αγαπητική φυσιογνωμία Της αποτελούν "τόπο" έμπνευσης για τους Καλλιτέχνες, οι οποίοι στις περισσότερες των περιπτώσεων αποτυπώνουν την προσωπική τους πίστη, τα δικά τους βιώματα, ιστάμενοι με δέος εξαιρετικό και κατάνυξη πολλή μπροστά στο Μυστήριο, που τελεσιουργήθηκε δια των αγνών αιμάτων Της.
Παρακάτω μπορείτε να παρακολουθήσετε ένα σύντομο βίντεο - απάνθισμα εικονισμάτων της μορφής της Παναγιάς.

Δευτέρα 6 Αυγούστου 2007

Η γιορτή της Μεταμόρφωσης και η ευλογία των σταφυλιών στο Μπανάτο






Γιορτάστηκε και στην Ενορία μας, όπως σε όλη την Ορθοδοξία, η Μεταμόρφωση του Κυρίου, με την δέουσα κατάνυξη και τη συμμετοχή πολλών πιστών, από τους οποίους οι περισσότεροι μετείχαν και στη Θεία Ευχαριστία, αφού αποβραδίς προετοιμάστηκαν με το Μυστήριο της Εξομολόγησης.

Ο Εφημέριός μας π. Παναγιώτης Καποδίστριας μίλησε για τη σημασία της σημερινής λαμπρής Εορτής και για το άκτιστο φως της Θεότητας, ως φανέρωση των θείων ενεργειών και πώς Αυτό προσεγγίζεται σήμερα και κάθε ημέρα από τον άνθρωπο της εποχής μας.

Στο τέλος της Θ. Λειτουργίας, η οποία τελέστηκε στον ναό της Φανερωμένης, έγινε η καθιερωμένη ευλογία των σταφυλιών (παρά τα φετινά προβλήματα στην τοπική παραγωγή, λόγω καύσωνα), μέσω της οποίας η Εκκλησία αποδεικνύει ότι δεν αρνείται, αλλά καταφάσκει την ύλη και τα παράγωγα της γης, διότι και αυτά μάς ανάγουν προς τη λατρεία και δοξολογία του Δημιουργού μας Θεού.

Σάββατο 4 Αυγούστου 2007

Μια δεύτερη αποτύπωση παραδοσιακών χώρων του Μπανάτου




Σε προηγούμενη ανάρτηση κάναμε μια πρώτη καταγραφή με όμορφες γωνιές του Μπανάτου υπομονετικές και ανθεκτικές ακόμη στον Χρόνο.
Σήμερα απ' εδώ προβαίνουμε σε μια νεότερη σταχυολόγηση τόπων και αντικειμένων που έχουν κάτι να πουν από τη μακρόχρονη ζωή τους, μήπως -έστω και φωτογραφικά- διασώσουμε κάτι...
Ελπίζουμε να επανέλθουμε κάποια στιγμή με μια τρίτη αποτύπωση.

Παρασκευή 3 Αυγούστου 2007

Από τη Θεομητορική Υμνογραφία: "Αγνή Παρθένε Δέσποινα..."

Χιλιάδες χιλιάδων στίχοι έχουν γραφεί για την υπερύμνητη Μητέρα του Θεού μέσα στους είκοσι ήδη αιώνες εκκλησιαστικής ζωής και πραγματικότητας.

Πασίγνωστοι και υπέροχοι είναι οι Χαιρετισμοί και οι δυο Παρακλητικοί Κανόνες προς Εκείνην.

Κατά τα τελευταία χρόνια έχει όμως κατά κόρον διαδοθεί ένα όμορφο ποιητικό σύνθεμα του Αγίου Νεκταρίου του Πενταπόλεως, το οποίο έχει μάλιστα κατά τρόπο απαράμιλλο αποδοθεί από τους Σιμωνοπετρίτες Πατέρες. Όπου ακουστεί ψαλλόμενο, συγκινεί και κατανύσσει. Θεωρούμε, λοιπόν, άξιο και δίκαιο, να το προτείνουμε ως επίκαιρο δεκαπενταυγουστιάτικο άκουσμα από το Ιστολόγιό μας κατ' αυτές τις άγιες μέρες.

Τετάρτη 1 Αυγούστου 2007

Φωτολεύκωμα του Πανηγυριού της Παναγούλας 2006




























Σ' αυτήν εδώ την ανάρτηση παρουσιάζουμε, για τους φίλους του Ιστολογίου μας, ένα πλούσιο φωτογραφικό απάνθισμα από τις ιερές τελετές και ακολουθίες, που πραγματοποιήθηκαν στην Ενορία μας κατά το περασμένο Δεκαπενταύγουστο (2006), για να τιμηθεί η Παναγούλα, η άγρυπνη προστάτισσα του χωριού μας και των απανταχού Μπανατιωτών.
Κατ' αυτές τις θεομητορικές μέρες η καρδιά μας στρέφεται προς τους απόδημους συγχωριανούς, οι οποίοι μπορεί να έχουν ριζώσει σε άλλες πατρίδες, μα ο νους τους βρίσκεται νοσταλγικά στον μικρό-μεγάλο μας τόπο. Ας είναι όλοι καλά, με την ευχή και προστασία της Παναγιάς.

Παρασκευή 27 Ιουλίου 2007

Αγιογραφικοί πίνακες του Χρήστου Ρουσέα στον Ναό της Φανερωμένης Μπανάτου
































Για τον Ζακυνθινό Καλλιτέχνη Χρήστο Ρουσέα (1896-1978) και την φιλοκαλία των εικόνων του έχουμε κάμει ήδη εκτενέστατο λόγο σε άλλη ευκαιρία στο πολυπεριοδικό μας. Εκεί δημοσιεύουμε μάλιστα και κάποιες πρώτες φωτογραφίες έργων του από τον ναό της Φανερωμένης του Μπανάτου, τον οποίον -σημειωτέον- έχει αγιογραφήσει ολόκληρον.

Σήμερα και με την ευκαιρία της συμπλήρωσης τριών δεκαετιών από τον θάνατό του, θεωρούμε επιβεβλημένο ν' αναρτήσουμε περισσότερα έργα του, προερχόμενα από τον συγκεκριμένο ναό της Ενορίας μας, δημιουργώντας έτσι μια μικρή Πινακοθήκη αγιογραφιών του Ρουσέα, του αξιοπρόσεκτου και πολυπράγμονος αυτού καλλιτέχνη.


Τετάρτη 25 Ιουλίου 2007

Γωνιές του Μπανάτου υπομονετικές







Πολλές φορές και από άλλες θέσεις έχουμε ασχοληθεί με την αποτύπωση σκηνών και στιγμών από την καθημερινότητα του τόπου και του χρόνου μας. Αυτό το θεωρούμε άκρως ενδιαφέρον κι επιβεβλημένο. Διότι επέρχεται ο πανδαμάτωρ χρόνος ή ο μονοκράτωρ (;) άνθρωπος για ν' αλλοιώσει τις τρέχουσες εικόνες του σημερινού περιβάλλοντός μας.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει και στο δικό μας το χωριό. Νεότερα υπερμεγέθη κτίρια, διαφορετικές ομολογουμένως ανάγκες, περίεργες στυλιστικές αντιλήψεις δημιουργούν μιαν άλλη εικόνα στον χώρο μας, που δεν είναι της παρούσης να κρίνουμε.

Σ' αυτό το νέο και απροσδιόριστο αρχιτεκτονικό κύμα, εμείς θεωρούμε, ότι έχουμε χρέος, ν' ανεύρουμε και ν' αναδείξουμε από τον ιστότοπό μας κάποια παραδοσιακά κτίρια ή ευαίσθητες γωνιές με ιδιαίτερο χρώμα, που έρχονται απ' το παρελθόν και υπάρχουν ακόμη όρθια στο χωριό μας, υπομένοντας την οικιστική πλημμυρίδα. Σε παλαιότερη δημοσίευσή μας έχουμε ήδη δείξει αλλοτινά κτίρια του Μπανάτου, αθώρητα στο απρόσωπο σήμερα. Εκείνα δεν υπάρχουν τώρα πια. Τα σημερινά υπάρχουν, για πόσο όμως ακόμη; Από την πλευρά μας, τουλάχιστον καταγράφουμε... Ελπίζω να επανέλθουμε σύντομα με άλλα.
π. Π.Κ.

Τρίτη 24 Ιουλίου 2007

Θεόφιλος ο Μαραμπελιώτης, το φτωχόπαιδο της Ζακύνθου που έγινε Άγιος

Γράφει ο π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ
Ο Άγιος Νεομάρτυρας Θεόφιλος (με το επώνυμο: Μαραμπελιώτης) γεννήθηκε στην ταπεινή περιοχή του Άμμου της Ζακύνθου, το 1617, επί ενετικής κυριαρχίας, από πολύ φτωχή οικογένεια. Εξ ανάγκης πολλής και για να εξασφαλίσει τα προς το ζην για την εμπερίστατη οικογένειά του επιδόθηκε από μικρός στο επάγγελμα του ναυτικού.

Σ' ένα ταξίδι στην τουρκοκατεχόμενη τότε νήσο Χίο και στην άρνησή του να δεχθεί την προσφορά ενός Αγαρηνού (Τούρκου) καπετάνιου να συναινέσει στις άνομες ορέξεις του, συκοφαντήθηκε εντέλει από αυτόν στις τουρκικές αρχές ότι φορούσε τούρκικο σκουφί, πράξη αυστηρά απαγορευμένη από τους Τούρκους για τους Χριστιανούς. Στην πρόταση του οθωμανού κριτή ν' αλλαξοπιστήσει, μια πρόταση η οποία έγινε στην αρχή με κολακείες και υποσχέσεις, κατόπιν δε με απειλές, ο νεαρός Θεόφιλος ήταν ανυποχώρητος, μένοντας στερρός στην πατροπαράδοτη πίστη του αληθινού Θεού του.

Το τίμημα όμως της θαρραλέας και ανδρείας αυτής ομολογίας του ήταν να καταδικασθεί στον φρικτότατο δια της πυράς θάνατο. Φορτωμένος ο ίδιος τα ξύλα για τη φωτιά που θα τον έκαιγε, οδηγήθηκε στην κωμόπολη του Βροντάδου της Χίου, όπου η φωτιά έδωσε τέλος στην επίγεια ζωή του, σε ηλικία μόλις 18 ετών. Ήταν 24 Ιουλίου του 1635.

Δευτέρα 23 Ιουλίου 2007

Οι προετοιμασίες για το Πανηγύρι της Παναγούλας

Χθες το βράδυ και μετά από πρόσκληση-δημόσια ανακοίνωση του Εφημερίου μας, πραγματοποιήθηκε ευρεία σύσκεψη των παραγόντων και των ενοριτών του Μπανάτου, ώστε να οριστικοποιηθεί, πότε θα γίνει το καθιερωμένο Πανηγύρι της Παναγούλας μας. Τούτο έγινε, διότι υπήρξαν ορισμένες ενστάσεις ως προς την αλλαγή που υπήρξε πέρισυ στην ημερομηνία της εορτής. Θυμίζουμε, ότι μέχρι το 2005 γινόταν το Πανηγύρι τη δεύτερη Κυριακή του Σεπτεμβρίου εκ μεταθέσεως από το Δεκαπενταύγουστο και, μετά από πολλές διεργασίες, μεταφέρθηκε στην εκκλησιαστικά σωστή του θέση, δηλαδή στις 15 Αυγούστου. Ορισμένοι όμως συγχωριανοί, περισσότερο ευαίσθητοι ως προς τα παραδοσιακά, ήθελαν να επανέλθουμε στην παλιά ημερομηνία, αυτήν του Σεπτεμβρίου.


Για να μην υπάρχουν, λοιπόν, σκιές ή ψίθυροι στις ενδοενοριακές σχέσεις κι επειδή το Εκκλησιαστικό μας Συμβούλιο αφουγκράζεται και σέβεται όλες τις απόψεις, ο π. Παναγιώτης συγκάλεσε αυτή τη μικρή λαϊκή συνέλευση, η οποία, μετά από συνεξέταση όλων των δεδομένων, κατέληξε στην οριστική απόφαση, το Πανηγύρι να γίνεται στο εξής στη νέα και σωστότερη ημερομηνία, αυτήν του Δεκαπενταύγουστου, κατά την οποίαν, ως γνωστόν, γιορτάζει μεγαλοπρεπέστατα ο Ναός μας την Κοίμηση της Θεοτόκου.

Οπότε, ήδη άρχισαν οι προετοιμασίες, με πρώτη σημαντική πράξη τον άτυπο ορισμό ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΗΓΥΡΙΟΥ, η οποία αποτελείται από τους εξής συγχωριανούς:
1. Διονύσιο Φ. Τουρκάκη, Αντιδήμαρχο Δήμου Αρκαδίων,
2. Πέτρο Αν. Κοντονή, Πρόεδρο Τοπικού Συμβουλίου Δημ. Διαμερίσματος Μπανάτου,
3. Χαράλαμπο Δ. Κοντονή, Μέλος Τοπικού Συμβουλίου Δ. Δ. Μπανάτου
4. Δημήτριο Μ. Παπαδάτο,
5. Διονύσιο Π. Στραβοπόδη.

Ανοιχτός ο κλιματιζόμενος ναός της Φανερωμένης λόγω καύσωνα

Λόγω των πολύ υψηλών θερμοκρασιών αυτής της εβδομάδας (σημειωτέον, ότι η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία προβλέπει έντονο καύσωνα πάνω από 40 βαθμούς Κελσίου), το Εκκλησιαστικό μας Συμβούλιο θεώρησε καλό κι επιβεβλημένο, να κρατά ανοιχτό για το κοινό τον κλιματιζόμενο Ναό της Φανερωμένης στο κέντρο του Μπανάτου, κάθε απομεσήμερο αυτής της εβδομάδας μέχρι τη δύση του ήλιου.
Μέσα στην ήρεμη και κατανυκτική ατμόσφαιρά του, ο κάθε ενδιαφερόμενος θα μπορεί να βρίσκει δροσιά και (γιατί όχι;) πνευματική αναψυχή. Θα παρευρίσκεται ο Εφημέριός μας για ό,τι χρειασθεί.

Πέμπτη 19 Ιουλίου 2007

Ιερέας Διονύσιος Μαμφρέδας, "ο ποιμήν ο καλός" (1912-1993)

Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας


Ο ιερέας Διονύσιος Μαμφρέδας γεννήθηκε το 1912 στο Χουρχουλίδι της Ζακύνθου - μικρό συνοικισμό του χωριού Καλλιπάδο, όπου πάντα διέμενε. Απεβίωσε στις 19 Νοεμβρίου 1993, σε ηλικία ογδόντα ενός ετών.

Διάκονος χειροτονήθηκε από τον μακαριστό Μητροπολίτη Ζακύνθου Χρυσόστομο Α΄ (τον Δημητρίου) στις 29 Απριλίου 1945 στον παλαίφατο Ναό των Αγίων Πάντων και Πρεσβύτερος λίγες μέρες μετά (3 Μαΐου 1945, Μεγάλη Πέμπτη) στον ιστορικό Ναό της Οδηγήτριας. Σημειωτέον ότι και οι δυο αυτοί ναοί δεν υφίστανται πλέον μετά τη Σεισμοπυρκαγιά του 1953.

Διετέλεσε κατά καιρούς Εφημέριος όλων σχεδόν των γύρω στο Μπανάτο χωριών, τελευταία των Ναών του Μπανάτου (από το 1967 έως το 1986) και πνευματικός πατέρας της ευρύτερης περιοχής, απολαμβάνοντας τον ανυπόκριτο σεβασμό και την ολόθερμη αγάπη όσων τον συναναστράφηκαν, Κλήρου και Λαού.

Ο παπα Νιόνιος, στο διάστημα της μακράς και πολυκύμαντης ζωής του, υπήρξε άνθρωπος διαρκούς μαθητείας και απαράβατης ταπείνωσης. Σε δίσεκτους καιρούς δεν ολοκλήρωσε ούτε καν το Δημοτικό της εποχής, ο λόγος του όμως αποδείκνυε άνθρωπο εξαιρετικά πεπαιδευμένο και τούτο, διότι σε κάθε ευκαιρία μαθήτευε «μετ’ επιστήμης» στα ιερά της Εκκλησίας βιβλία, αυτά που ανέκαθεν υπήρξαν κιβωτός της Παιδείας και της γλώσσας της Ρωμηοσύνης. Αξίζει να θυμηθώ ότι είχε καταρτίσει μια πολύ ενδιαφέρουσα προσωπική Βιβλιοθήκη, εμπλουτισμένη με αξιόλογα θεολογικά και ιστορικά βιβλία. Θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί μέλισσα της γνώσης, διότι ρουφούσε πληροφορίες και στοιχεία, όχι μόνον από τα βιβλία του, αλλά απ' όπου μπορούσε. Για το καθετί που έλεγε, στηριζόταν πάντα σε αγιογραφικά χωρία κατά τρόπο καίριο και θαυμαστό, είχε δε την ταπείνωση ν’ αποζητά από τους μορφωμένους φίλους του (συχνότατα, πολύ-πολύ μικρότερους ηλικιακά απ’ αυτόν) τη γραμματική και νοηματική ερμηνεία των ευαγγελικών ή υμνογραφικών σημείων, που ενδεχομένως τον δυσκόλευαν!!!

Υπήρξε γλυκύς στις σχέσεις με τους ενορίτες του, κάτι που συνέβαινε και στην αντιμετώπιση της κάθε ποιμαντικής περίπτωσης. Αυτή μάλιστα η γλυκύτητά του, η αρχοντιά της προσήνειάς του και το ανεπιτήδευτο του χαρακτήρα του, η επιείκεια και κατανόηση προς τον εξομολογούμενο ήταν, που τον έκανε αγαπητότατο σε όλους.

Άνθρωπος εξαιρετικής υπομονής, ανθεκτικός στις αλλεπάλληλες δοκιμασίες του βίου, αλλά και υπόδειγμα υπακοής προς τους προϊσταμένους του, βγήκε στις αρχές του 1986 από την ενεργό υπηρεσία δίχως ποτέ -δυστυχώς- να τιμηθεί όσο τού άξιζε με κάποιο εκκλησιαστικό αξίωμα, ίσως επειδή η αγιότητα βραβεύει, δεν βραβεύεται, τουλάχιστον επί γης.

Άνθρωπος των καθαρτικών της ψυχής δακρύων, ιδιαίτερα προς την δύση του βίου του, (κατα)καιγόταν από την αγιάτρευτη πίκρα ότι λόγω των σοβαρών προβλημάτων υγείας, που τον ταλάνιζαν κάποιες δεκαετίες, δεν μπορούσε να τελέσει τη Θεία Λειτουργία. Αγωνιούσε πάντως για την ώρα της εξόδου του, βιώνοντας στην πράξη το τού Αγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου: «Θεού φόβος και μνήμη θανάτου».

Ο παπα Νιόνιος υπήρξε Πνευματικός, κατά την αγιογραφική έννοια. «Ο καρπός του πνεύματος εστίν αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, αγαθωσύνη, πίστις, πραότης, εγκράτεια» (Γαλ. 5, 22), γράφει ο Απόστολος των εθνών Παύλος και στην περίπτωση του «Παπούλη» μας, όπως τον ονομάζαμε, το Άγιο Πνεύμα καρποφόρησε κατά τρόπο θαυμαστό και παραδειγματικό για τους μεταγενέστερους. Γι’ αυτό ακριβώς και όλοι μας έχουμε βεβαιωθεί ότι με την εκδημία του αποκτήσαμε ήδη μιαν ακόμη πρεσβεία στην ουράνια πολιτεία, στην Εκκλησία του Θριάμβου, πλάι στους Δικαίους και στους Αγίους, εκεί όπου η απλότητα, ωσάν εκείνη του Γέροντά μας, αποτελεί όρο μετοχής στη θεότητα.

Διονυσίου ιερέως, πνευματικού πατρός και συλλειτουργού ημών γενομένου, αιωνία η μνήμη!!!

Αρχιμανδρίτης Διονύσιος Κοντονής (1922-1998)

Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας

«Τω φοβουμένω τον Θεόν ευ έσται, επ’ εσχάτων και εν ημέρα τελευτής αυτού, ευρήσει χάριν» (Σοφία Σειράχ 1,13)

Ανήμερα της εορτής του Αγίου Χαραλάμπους (10 Φεβρουαρίου) του 1998 προπέμψαμε στον τάφο -πύλη της Αιωνιότητας- τον σεβαστό Αρχιμανδρίτη Διονύσιο Κοντονή, ο οποίος υπήρξε γόνος επιφανής και αγαπητός της κωμόπολης Μπανάτου.

Ήδη ο μακαριστός Γέροντας γεύεται ουράνιες εμπειρίες και όλοι προσευχόμαστε να έχει συναριθμηθεί στους ταπεινούς εκείνους αγίους και δίκαιους ιερείς, οι οποίοι μετέχουν αδιάλειπτα στην υπερκόσμια Θεία Μυσταγωγία, θεώμενοι ανεκλάλητων καταστάσεων.


Ο π. Διονύσιος Κοντονής, σε ηλικία 76 ετών και μετά από μακρά και καλλίκαρπη διακονία όπου η Εκκλησία τον έταξε, είτε ως Μοναχό, Ιερομόναχο και Αρχιμανδρίτη, μάλιστα δε επί τρεις και πλέον δεκαετίες στην παραθαλάσσια ωραία κωμόπολη του Στομίου της Λάρισας, μετέστη «από των λυπηροτέρων επί τα χρηστότερα και θυμηδέστερα», αφού εκδαπάνησε τον βίο του με απλότητα και ταπεινοφροσύνη, καταδεκτικότητα, κατανόηση κι επιείκεια για τις δυο και τρεις γενιές των πνευματικών του τέκνων στη θεσσαλική εκείνη γωνιά, με πατρική στοργή και νουθεσίες για όσους τον πλησιάζαμε, με ανοιχτή πάντα καρδιά, χαμόγελο και ωραία αστεία για τους συνηλικιώτες του συγχωριανούς μας, που τον υπεραγαπούσαν και με τους οποίους, σε κάθε ευκαιρία, αναθυμόταν «ημερών αρχαίων».


«Ο ζήλος του οίκου σου κατέφαγέ με», παραδέχεται ο Ψαλμωδός και κάτι ανάλογο συνέβαινε με την οικογένεια του Διονυσίου. Ο ευσεβής πατέρας του Ανδρέας υπηρέτησε τον Ναό της Παναγούλας ως Επίτροπος επί δυόμισι δεκαετίες και ο μικρός Διονύσιος έμαθε κι έπαθε τα θεία μες από αυτή τη σχέση του πατέρα του, αλλά και των πιστών θειάδων του, με τον ενοριακό τους ναό. Με άλλα λόγια, «εκ κοιλίας μητρός» τού εμφύσησε αθόρυβα η οικογένεια την αγάπη στον Θεό, την προσήλωση στην παράδοση, την ενοριακή συνείδηση και την διάθεση αυτοπροσφοράς. Ως εκ τούτου, ο ίδιος υπηρέτησε αρχικά τον Ναό ως «σκολιταρούδι» (παιδί του Ιερού Βήματος) και ύστερα «νόντσολος» (νεωκόρος, δηλαδή), πλάι σε βαρύνουσες ιερατικές μορφές του Μπανάτου εκείνων των χρόνων, διδασκόμενος έτσι πολλά ευεργετικά για την προσωπική του ιερατική κλίση.

Αργότερα οδήγησε τα βήματά του στον Άγιον Όρος, το περιώνυμο «Περιβόλι της Παναγίας», όπου διέμεινε για μια διετία κι έλαβε τα πρώτα νάματα της μοναχικής άσκησης πλάι σε έμπειρους Αγιορείτες, καλλιεργώντας και αναπτύσσοντας συνάμα ως εργόχειρο, το τάλαντο του Κεντήματος, μέχρι το τέλος της ζωής του. Πολύ σημαντικά έργα τέχνης παρήγαγαν τα χέρια του: Μουσειακές ιερατικές στολές, πολύμορφους Επιταφίους, χρυσοκέντητα καλύμματα ιερών σκευών, υπέροχους πίνακες για τα σαλόνια των σπιτιών και ό,τι άλλο βάλει ο νους από πλευράς Κεντητικής. Ορισμένα από τα πλείστα όσα δημιουργήματά του υπάρχουν σήμερα ως προσωπικά του δωρήματα-αφιερώματα στη Μονή Στροφάδων και Αγ. Διονυσίου και στους Ναούς του Μπανάτου, αλλά και στην κατοχή πολλών ιδιωτών-συλλεκτών.

Μεγαλώνοντας ο Διονύσιος σε δυσχερή από κάθε άποψη εποχή, δεν ευτύχησε ιδιαίτερης μόρφωσης, αξιώθηκε όμως –διακονώντας την εκκλησία και τους παπάδες της- να μαθητεύσει στα ιερά βιβλία, στα λειτουργικά και πατερικά κείμενα, τα οποία (ως γνωστόν) απετέλεσαν τις κατεξοχήν μορφωτικές πηγές του Γένους μας κατά τους τέσσερις αιώνες οθωμανικού ζυγού.

Ήταν ιδιαίτερα ευχάριστο κι έδειχνε αυθεντικό άνθρωπο του Θεού, το γεγονός, ότι κατά τις μακρές συζητήσεις μας, οποτεδήποτε επισκεπτόταν τη γενέτειρά του, χρησιμοποιούσε πάντοτε ατόφια χωρία από το Ευαγγέλιο, για να στερεώσει τη γνώμη του! Διακριτικό γνώρισμα ετούτο των παλαιών, σοφών ιερέων!


Αυτή η εμπειρική μόρφωσή του ήταν που τον έκανε, τελειώνοντας κάθε φορά τη Θεία Λειτουργία, ν’ απευθύνει λιγοστά μεν, μεστά όμως λόγια προς το εκκλησίασμα, λόγια ευχετικά και παρηγορητικά, απλά μηνύματα πνευματικής πάντως οικοδομής. Ξέρετε, είναι πολύ σημαντικότερο, να μιλάει ο κήρυκας του Θείου Λόγου με λίγους – μετρημένους από καρδιάς λόγους, παρά να μακρηγορεί, αναλύοντας μπροστά στο (ανυπεράσπιστο συχνά) ακροατήριό του την όση επιστημονική σοφία νομίζει ότι διαθέτει.


Μεγαλοπρεπής ο π. Διονύσιος κατά τις εκκλησιαστικές τελετές, γινόταν ως παιδί κατά τη στιγμή της Θείας Ευχαριστίας, διότι είχε τη συναίσθηση της αμαρτωλότητάς του και ότι εκείνη την ώρα ο ιερέας κρατά το νοητό κλειδί της Πύλης τ’ Ουρανού, την δυνατότητα πρόσβασης στο Μυστήριο των Μυστηρίων, καθιστάμενος αγωγός της Χάριτος και σκάλα που ανεβάζει τον άνθρωπο στον Θεό.


Η βαθιά αυτή συναίσθηση της Ιεροσύνης που έφερε, σε συνδυασμό με την αλήθεια του εαυτού του, τον έκανε πολλές φορές να μού επαναλαμβάνει: «Μπορεί, αγαπητέ μου, να είμαστε ως άνθρωποι αμαρτωλοί, αλλά δεν μάς επιτρέπεται σε καμιά περίπτωση να ξεχνάμε πως είμαστε ιερείς και γι’ αυτό πρέπει να προσέχουμε πολύ, να μην εξευτελιζόμαστε με τις πράξεις και την τακτική μας».


Για ένα μακρό διάστημα τεσσάρων μηνών, από τις 20 Οκτωβρίου του 1997 έως τις 10 Φεβρουαρίου 1998 παρέμεινε ο π. Διονύσιος κλινήρης σε Νοσοκομείο, υπομένοντας την ξαφνική του ασθένεια μόνος προς Μόνον και ασφαλώς εκεί, μέσα στην αδυσώπητη μοναξιά της Εντατικής, δοκιμάστηκε «ως χρυσός εν χωνευτηρίω», εξαγιάστηκε μες από τους σωματικούς πόνους, ώστε να παραδώσει τελικά την ψυχούλα του λευκή στον Δημιουργό του.

Εμείς από τη θέση αυτή, κλείνοντας το αναμνηστικό τούτο σημείωμα, δεν έχουμε παρά να παρακαλέσουμε τον Κύριο της Ζωής, του Θανάτου και της Ανάστασης για την ανάπαυσή του: «(…) ώσπερ επί γης εν τη Εκκλησία σου λειτουργόν αυτόν κατέστησας, ούτω και εν τω ουρανίω σου θυσιαστηρίω ανάδειξον, Κύριε (…) και την έξοδον του βίου αυτού εν τη εισόδω των Αγίων σου ποίησον (…)».