e-περιοδικό της Ενορίας Μπανάτου εν Ζακύνθω. Ιδιοκτήτης: Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτης Καποδίστριας (pakapodistrias@gmail.com), υπεύθυνος Γραφείου Τύπου Ι. Μητροπόλεως Ζακύνθου. Οι δημοσιογράφοι δύνανται να αντλούν στοιχεία, αφορώντα σε εκκλησιαστικά δρώμενα της Ζακύνθου, με αναφορά του συνδέσμου των αναδημοσιευόμενων. Η πνευματική ιδιοκτησία προστατεύεται από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

Τα νεότερα στα θεματικά ένθετα

Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026

Ο Πατριάρχης Μόσχας εξέδωσε βιβλίο υπέρ του «ιερού πολέμου» της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας

Μία νέα έκδοση του Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις στην Ουκρανία και ευρύτερα στον ορθόδοξο κόσμο. Πρόκειται για το βιβλίο του με τίτλο «Πόλεμος: Πέρα από τα ορατά αίτια και τις συνέπειες», το οποίο κυκλοφόρησε από τον επίσημο Εκδοτικό Οίκο του Πατριαρχείου Μόσχας και επιχειρεί να θεμελιώσει θεολογικά και μεταφυσικά τη ρωσική πολεμική προσπάθεια. 

Με αφορμή την έκδοση, ο Ουκρανός ιστορικός και θεολόγος Δρ Serhii Shumylo δημοσίευσε εκτενή κριτική παρέμβαση, στην οποία υποστηρίζει ότι το βιβλίο αποτελεί ακόμη ένα τεκμήριο της ενεργού εμπλοκής του Πατριάρχη Κυρίλλου στην ιδεολογική υποστήριξη του πολέμου κατά της Ουκρανίας. 

Ακολουθεί η πιστή μετάφραση του άρθρου του:

Ο Πατριάρχης Μόσχας εξέδωσε δικό του βιβλίο υπέρ του «ιερού πολέμου» της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας

Ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος (Γκουντιάγεφ) προχώρησε σε μια νέα δημόσια παρέμβαση υπέρ του λεγόμενου «ιερού πολέμου» της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, εκδίδοντας δικό του βιβλίο με τίτλο «Πόλεμος: Πέρα από τα ορατά αίτια και τις συνέπειες» (War: Beyond the Visible Causes and Consequences). Το έργο κυκλοφόρησε από τον επίσημο Εκδοτικό Οίκο του Πατριαρχείου Μόσχας (Μόσχα, 2026, 240 σελίδες).

Σύμφωνα με τον Εκδοτικό Οίκο του Πατριαρχείου Μόσχας, «το βιβλίο του Προκαθημένου της Ρωσικής Εκκλησίας είναι αφιερωμένο στη μεταφυσική του πολέμου». Στις σελίδες του αναπτύσσονται απόψεις «για τη λυτρωτική σημασία και τις συνέπειες του πολέμου, για τα μεταφυσικά όρια και τους στόχους της Ρωσίας», ενώ γίνεται λόγος ακόμη και για τη «φυλετική διάσταση του πολέμου».

Στο βιβλίο, ο Κύριλλος Γκουντιάγεφ αναφέρεται στη «μεγάλη ευθύνη» του ρωσικού λαού «να μην αποποιηθεί το ιστορικό του καθήκον να είναι νικητής». «Η επίγεια κλήση μας είναι να είμαστε πολεμιστές του Κυρίου, να στεκόμαστε απέναντι στο κακό», γράφει, προσθέτοντας ότι «την έκβαση του πολέμου την καθορίζει ο Θεός και νικά εκείνος που βρίσκεται στην πλευρά του φωτός».

Το βιβλίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα κεφάλαια: «Η μεταφυσική πάλη» (σ. 5), «Η πνευματική ουσία του πατριωτισμού» (σ. 53), «Η νίκη στο χείλος του αδυνάτου» (σ. 71), «Πόλεμος κατά του κακού» (σ. 83), «Η φυλετική διάσταση του πολέμου» (σ. 97), «Τα μεταφυσικά σύνορα της Ρωσίας» (σ. 153), «Η Εκκλησία και ο πόλεμος» (σ. 167) και άλλα.

Ανάμεσα στις εικονογραφήσεις του τόμου, στη σελίδα 236, περιλαμβάνεται σύνθεση στην οποία εικονίζεται εικόνα της Θεοτόκου μαζί με μέλη της αυτοαποκαλούμενης «Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ» (DPR), μεταξύ των οποίων οι «Givi», «Motorola» και άλλα πρόσωπα, τα οποία ο συγγραφέας χαρακτηρίζει εγκληματίες πολέμου.

Από τις πρώτες ημέρες της πλήρους ρωσικής στρατιωτικής εισβολής στην Ουκρανία, ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος Γκουντιάγεφ έχει υποστηρίξει σταθερά τη ρωσική επιθετικότητα κατά του ουκρανικού κράτους και των πολιτών του. Στα κηρύγματά του έχει επανειλημμένως χαρακτηρίσει τον πόλεμο «ιερό πόλεμο» και «μεταφυσικό αγώνα», δηλώνοντας ότι όλοι οι Ρώσοι στρατιώτες που σκοτώνονται στην Ουκρανία λαμβάνουν αυτομάτως «άφεση αμαρτιών» και οδηγούνται στον «παράδεισο».

Πολύ πριν από την έναρξη του πολέμου, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, ο Κύριλλος Γκουντιάγεφ υπήρξε, σύμφωνα με τον συγγραφέα, ένας από τους συνδιαμορφωτές, εμπνευστές και αρχιτέκτονες της οιονεί θρησκευτικής ιδεολογίας του «Ρωσικού Κόσμου» (Russkiy Mir), η οποία προέβαλλε την αναβίωση της Ρωσικής Ομοσπονδίας ως αυτοκρατορίας και δικαιολογούσε τις εδαφικές διεκδικήσεις της Ρωσίας επί της Ουκρανίας και άλλων μετασοβιετικών ανεξάρτητων κρατών. Κατά τον ίδιο, ακριβώς αυτή η ιδεολογία αποτέλεσε το ιδεολογικό θεμέλιο του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Ο συγγραφέας υποστηρίζει ακόμη ότι ο Πατριάρχης Μόσχας έχει εξελιχθεί στον κυριότερο προπαγανδιστή του καθεστώτος του Κρεμλίνου, μετατρέποντας τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία – Πατριαρχείο Μόσχας σε προέκταση της κρατικής προπαγάνδας.

Παράλληλα, επισημαίνει την έντονη αντίθεση ανάμεσα στις δημόσιες τοποθετήσεις του Πατριάρχη Κυρίλλου, ο οποίος υπερασπίζεται την ιδεολογία του «Ρωσικού Κόσμου» και δικαιολογεί τον πόλεμο, και στις επανειλημμένες δηλώσεις του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ο οποίος έχει καταδικάσει τόσο την ιδεολογία αυτή όσο και τη συμμετοχή της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στον πόλεμο.

Κατά τον Δρα Shumylo, το νέο αυτό βιβλίο αποτελεί ακόμη ένα στοιχείο που τεκμηριώνει τη συνενοχή του Κυρίλλου Γκουντιάγεφ και του Πατριαρχείου Μόσχας στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, καθώς και στα εγκλήματα που αποδίδονται στο καθεστώς του Κρεμλίνου και στις ρωσικές κατοχικές δυνάμεις εις βάρος του ουκρανικού άμαχου πληθυσμού, στις μαζικές δολοφονίες αμάχων, στην καταστροφή εκατοντάδων ουκρανικών πόλεων και στην εκτεταμένη καταστροφή κατοικιών και πολιτικών υποδομών. Όπως υποστηρίζει, το βιβλίο αυτό συνιστά επιπλέον αποδεικτικό υλικό τόσο για ένα μελλοντικό Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο στη Χάγη όσο και για μία μελλοντική εκκλησιαστική δίκη του Πατριάρχη Κυρίλλου.

Ο συγγραφέας καταλήγει σημειώνοντας ότι η μόνη φράση του βιβλίου με την οποία συμφωνεί είναι πως «την έκβαση του πολέμου την καθορίζει ο Θεός και επικρατεί εκείνος που βρίσκεται στην πλευρά του φωτός». Κατά την άποψή του, η αντίσταση της Ουκρανίας απέναντι στη ρωσική εισβολή έχει προσλάβει, για τον ελεύθερο κόσμο, χαρακτήρα αναμέτρησης με το κακό και με την επέλαση της «μεγάλης συνάξεως» «ἀπὸ βορρᾶ» (Ιεζ. 39), εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι σε αυτή τη «μεταφυσική μάχη του καλού εναντίον του κακού» η Ουκρανία θα επικρατήσει.

Dr. Serhii Shumylo
Διδάκτωρ Ιστορίας (Ph.D.) και Θεολογίας (Th.D.)
Διευθυντής του Διεθνούς Ινστιτούτου Αγιορειτικής Κληρονομιάς
Επίτιμος Ερευνητής του Πανεπιστημίου του Exeter (Ηνωμένο Βασίλειο)
Τιμώμενος Εργάτης Πολιτισμού της Ουκρανίας

Δεν υπάρχουν σχόλια: