Ζελένσκι στη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου: Η ιστορική Μονή αναγεννάται μέσα στις πληγές του πολέμου

ΝΥΧΘΗΜΕΡΟΝ | 10 Νοεμβρίου 2026

Την ιστορική Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου, ένα από τα σημαντικότερα πνευματικά και πολιτιστικά κέντρα της Ορθοδοξίας, επισκέφθηκε ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με την ευκαιρία της Ημέρας των Εργαζομένων στον Πολιτισμό και των Δημιουργών της Λαϊκής Τέχνης. Στο επίκεντρο της επίσκεψης βρέθηκαν οι εργασίες αποκατάστασης των μνημείων, οι συνέπειες των ρωσικών επιθέσεων και η προσπάθεια διαφύλαξης της θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.

Τον Ουκρανό Πρόεδρο συνόδευαν η αναπληρώτρια επικεφαλής του Προεδρικού Γραφείου Ολένα Κοβάλσκα, η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Πολιτισμού Τατιάνα Μπερέζνα και ο γενικός διευθυντής του Εθνικού Ιστορικού και Πολιτιστικού Αποθέματος της Λαύρας, Μαξίμ Οσταπένκο, οι οποίοι τον ενημέρωσαν για την πρόοδο των εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στον Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που υπέστη σοβαρές ζημιές από πυρκαγιά, έπειτα από ρωσική επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος τη νύχτα της 15ης Ιουνίου 2026. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των υπευθύνων, περισσότερο από το 80% της στέγης καταστράφηκε ή υπέστη ζημιές, ενώ η έγκαιρη επέμβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων απέτρεψε την επέκταση της φωτιάς στο εσωτερικό του ναού. Διασώθηκε, μεταξύ άλλων, το επιβλητικό εικονοστάσιο ύψους 25 μέτρων.

Αμέσως μετά την καταστροφή ελήφθησαν προσωρινά μέτρα προστασίας, ενώ τον Οκτώβριο άρχισαν συστηματικές εργασίες στερέωσης και συντήρησης. Έχουν ήδη τοποθετηθεί ικριώματα, ανυψωτικός εξοπλισμός και προστατευτικά καλύμματα, ενώ πραγματοποιείται καθαρισμός των μεταλλικών δοκών. Οι πρώτες εκτιμήσεις ανεβάζουν το κόστος των ζημιών σε περισσότερα από 500 εκατομμύρια γρίβνες, με την πλήρη αποκατάσταση να απαιτεί περίπου δύο χρόνια.

Ο Ζελένσκι είχε επισκεφθεί τη Λαύρα και αμέσως μετά την επίθεση του Ιουνίου. Η νέα παρουσία του συνδέεται πλέον με την πορεία αποκατάστασης ενός μνημειακού συγκροτήματος που εξακολουθεί να δοκιμάζεται από τις συνέπειες του πολέμου.

Κατά την περιήγησή του ενημερώθηκε επίσης για την πολυετή συντήρηση του Ναού της Αγίας Τριάδας, επάνω από την κεντρική πύλη της Λαύρας, όπου πραγματοποιήθηκαν εργασίες αποκατάστασης των τοιχογραφιών, των επιχρυσώσεων και της στέγης. Παρουσιάστηκαν ακόμη οι παρεμβάσεις στο τρίτο κτιριακό συγκρότημα, με τα μοναστικά κελιά του 18ου αιώνα, όπου συντηρήθηκαν οι στέγες και αποκαταστάθηκαν τα παράθυρα.

Η πνευματική ζωή στην Άνω Λαύρα συνεχίζεται παρά τις καταστροφές. Μετά τις ζημιές στον Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως, οι ιερές ακολουθίες της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας τελούνται στον Ναό των Οσίων Αντωνίου και Θεοδοσίου των Σπηλαιωτών, που συνδέεται με τη μεγάλη Τράπεζα της Μονής και αποτελεί σήμερα τον μοναδικό εν λειτουργία ναό της συγκεκριμένης εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας στον χώρο της Άνω Λαύρας.

Στην ιστορική Τράπεζα πραγματοποιήθηκε συνάντηση του Ουκρανού Προέδρου με εκπροσώπους της πολιτιστικής κοινότητας. Ο Ζελένσκι απένειμε κρατικές διακρίσεις σε καλλιτέχνες και ανθρώπους του πολιτισμού, ενώ συζητήθηκαν τα αναγκαία μέτρα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς από τις συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις.

Η Λαύρα των Σπηλαίων, με ιστορία που αρχίζει τον 11ο αιώνα και με ιδιαίτερη θέση στην πνευματική παράδοση της ανατολικής χριστιανοσύνης, αποτελεί μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Η διάσωσή της συνδέεται με την προστασία μιας μακραίωνης ιστορικής μνήμης, στην οποία συναντώνται η μοναστική ζωή, η εκκλησιαστική τέχνη και η πολιτιστική αυτοσυνειδησία του ουκρανικού λαού.

Όπως επισημαίνουν οι υπεύθυνοι της Λαύρας, η συντήρηση και αποκατάσταση του συγκροτήματος αποτελεί καθημερινό έργο ευθύνης, ώστε ο ιστορικός αυτός τόπος να εξακολουθήσει να υποδέχεται πιστούς, προσκυνητές και επισκέπτες.

Μέσα στις πληγές του πολέμου, η Λαύρα του Κιέβου εξακολουθεί να ζει. Οι σκαλωσιές γύρω από τους τραυματισμένους ναούς μαρτυρούν την προσπάθεια διάσωσης των μνημείων, ενώ η προσευχή που συνεχίζεται στους χώρους της διατηρεί ζωντανό τον βαθύτερο προορισμό τους. Έτσι, η αποκατάσταση της ιστορικής Μονής αποκτά και έναν ιδιαίτερο συμβολισμό: τη μέριμνα ενός λαού να διασώσει, μαζί με τα μνημεία του, τη συνέχεια της πνευματικής και πολιτιστικής του παρακαταθήκης.

Πηγή πληροφοριών: Εθνικό Ιστορικό και Πολιτιστικό Απόθεμα «Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου», Προεδρία της Ουκρανίας και ουκρανικά μέσα ενημέρωσης.